‘Yellow Submarine’

Sa terrace, tanaw ang Taft—nagmamadali, hindi namamansin, walang agam-agam na niyayakap ang batas ng Kalikasan, walang katiyakan. Maingay ang Taft, walang pag-aalinlangang sinusunod nito ang bawat hinagpis ng pagkakataon. Katulad ng isang bata,wala siyang saplot na naglalaro sa ambon ng ulan, ay marami siyang pangarap, nagbabahay-bahayan kasama ang tila mga laruang jeep (beep beep), fx, bus, at hinihilang tren ng LRT, gawa sa lata ng sardinas at tsinelas.

Sa may terrace, tanaw ko ang Luneta. Parang batang nakaupo sa may breakwater, hindi alintana ang papalubog na araw, nakatunghay ang mga mata sa tagpuang-guhit ng langit at South China Sea. At katulad ng isang bata, marami siyang pangarap, hindi nga lang napapansin ng Taft. Tahimik lamang ang Luneta, nag-aalinlangan sa bawat oras at bawat pagkakataon, marahil kung isa akong pintor at kaya kong lapatan ng imahe ang kanyang damdaming nakatago, makikita ko si Van Gogh sa munumento ni Rizal.

Sa may terrace, nakaupo ako sa may ballister, nakatitig sa kawalan, tanaw ko ang mundo. Dito sa kung saan ang melankolya ay isang matayutay na damdamin nina Picasso at Dali, habang ang aking isipan ay nakikiulayaw kay Kundera. Dito tahimik ang takipsilim na humahalik sa namamaalam na liwanag. Dito ang lahat ay possible, kayang lunurin ng katahimikan ang naglalarong mga pananaw sa harap ng mapangaraping mundo.

Naisip ko, hugis tatsulok ang dimensiyon na namamagitan sa Taft at Luneta. Isang malaking canvas. Sakay ng mga ilusyon at pagmumuni-muni, parang mga pinaghalo-halong kulay sa palette ang masikip na daang cosmos na nilalakaran ng bawat isa, hindi nagtatagpo, hindi nagkikitaan. Dito ko naisip. Isang cubism ang Taft: sala-salabat ang mga larawan. Nabubuhay siya sapagkat may mga taong hindi napapagod na dumaan rito, may mga dyip na nagbibigay ng busina, may mga bus na naghihintay sa mga pasahero, at may tren na parang lumalagos sa isang blackhole, sa pagdaan nito sa daang bakal, iniisip wari nito na sana hindi na siya makabalik sa kanyang pinanggalingan. Samantala, ang Luneta ay isang surrealism: kapag tatanawin mo ay isa lamang gunita. Nabubuhay siya sa pamamagitan ng sikolohiya ng panaginip. Sa panaginip ng mga taong nangangarap ng isang spaceship papunta sa mga buwan ng Jupiter. Kung isa akong pintor, ipipinta ko ang kanilang kasaysayan sa pamamagitan ng isang imahe na kailanman ay hindi kayang intindihin ng bawat isa.

Sa dako roon ay ang boarding ng mga ipis, sa loob ay patuloy ang pagtugtug ng Beatles—Yellow Submarine—ala-beatnik ang dating, maangas ang tema, ala-psychedelic ang harana, malumanay na tumatagos sa aking kalamnan ngunit agresibong tumatawid sa ibat-ibang dimensiyon, tumatagos sa espasyo, naglalakbay dito sa terrace.

Unti – unti, sa namaalam na araw, ang mga ilaw sa bawat establisyemento at gusali ay parang mga bituin na bumaba sa langit, waring alitaptap, at ilang saglit pay naging karagatan ng uniberso ang Taft at Luneta, nagkaroon ng buhay, humihinga sa mga dagitab na parang mga sistema ng mga bituin. Lumatag na ang dilim. Nakalutang ang bawat isa. Sa may Taft, ang tren, dyip, bus, at fx, ay naging mga waring spaceship ng mga taong patuloy ang paghihintay sa mga sasakyang nagsidaraan. Nagmamadali nga talaga ang Taft. Humaharurut. Masikip kasi ang espasyo na dinadaraanan ng bawat isa, animo gustong kumalas sa napakahigpit na hawak ng tadhana. Samantala, patuloy na nakatitig sa kalawakan ang Luneta. Saglit siyang tumigil sa pagkukumpuni ng kanyang spaceship.

Sa gabi ang mga imahe na pinipilit ipinta ay magiging isa na lamang mga supernova, sasabog sa iyong imahinasyon, parang mga basag na boteng may ibat-ibang kulay, hanggang ang larawan sa canvas ay tanging mgasimbolo na lamang kulay—wala nang kahulugan. Isang yellow subamarine.

Hindi ko alam kong ang lahat ng aking isinulat ay dala lamang ng aking pagnanasang mawatasan ang ‘Yellow Submarine’. Gusto kong maniwala sa sinasabi ng isang ipis na tekno geek, wala naman daw itong kahulugan kundi isang napakandang kanta na naisulat sa panahong sabog sila ng LSD (‘Oy, Lucy!). Gusto kong isipin na ginogoyo lang ako ng Beatles, na walang ibang kahulugan ang kanta nilang Yellow Submarine kundi ang paghalik ng imahinasyon sa kabilang dimensyon. Marahil.

Ang lahat tayo ay nabubuhay sa Yellow subamarine. Papunta sa kung saan. Sasabit, sakay ng spaceship. Sakay ng Yellow submarine.